Trauma psychiczna to doświadczenie, które wykracza poza możliwości radzenia sobie jednostki i zostawia ślad w ciele, emocjach oraz w sposobie myślenia o sobie i świecie. Może być wynikiem nagłego, dramatycznego wydarzenia – wypadku, przemocy, utraty bliskiej osoby – ale także długotrwałego stresu, np. wychowywania się w środowisku pełnym zaniedbań czy przemocy. Nieleczona trauma może prowadzić do poważnych konsekwencji: zaburzeń lękowych, depresji, uzależnień, a także problemów somatycznych. Dobra wiadomość jest taka, że współczesna psychologia i psychoterapia dysponują skutecznymi metodami leczenia traumy, które pozwalają odzyskać poczucie bezpieczeństwa i sprawczości.
Proces zdrowienia z traumy nie wygląda tak samo u wszystkich. Każdy człowiek ma inne zasoby, historię życia i potrzeby. Dlatego tak ważne jest indywidualne dopasowanie formy pomocy.
Do najczęściej stosowanych podejść należą:
Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) – pomaga zrozumieć i zmienić negatywne schematy myślowe oraz związane z nimi emocje i zachowania. Szczególną odmianą jest terapia przedłużonej ekspozycji, która uczy stopniowego oswajania się z trudnymi wspomnieniami.
EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) – metoda oparta na specyficznych ruchach gałek ocznych lub innych bodźcach bilateralnych, które ułatwiają przetwarzanie wspomnień traumatycznych. Badania potwierdzają jej wysoką skuteczność w leczeniu PTSD.
Podejścia somatyczne – jak Somatic Experiencing czy terapia oparta na uważności (mindfulness). Koncentrują się na świadomości ciała i pomagają redukować napięcia zapisane w układzie nerwowym.
Hipnoterapia – podejście oparte na pracy z podświadomością klienta, uwalnianiu śladów pamięciowych, przeżyć, źródeł traumy.
Bez względu na wybraną technikę, kluczowym elementem leczenia traumy jest bezpieczna i wspierająca relacja terapeutyczna. To właśnie poczucie akceptacji, brak oceny i stopniowe budowanie zaufania umożliwiają pacjentowi zmierzenie się z trudnymi wspomnieniami. Wiele osób po doświadczeniu traumy traci wiarę w innych ludzi – terapeuta staje się pierwszą osobą, przy której można na nowo doświadczyć bliskości i bezpieczeństwa.
Leczenie traumy nie jest liniowe – to proces, który bywa pełen wzlotów i upadków. Na początku najważniejsze jest przywrócenie poczucia bezpieczeństwa i stabilizacji w codziennym życiu. Dopiero później pacjent stopniowo konfrontuje się z bolesnymi wspomnieniami, a następnie uczy się integrować je w historię swojego życia. W rezultacie traumatyczne doświadczenie nie znika, ale przestaje dominować nad teraźniejszością i przyszłością.
Choć trauma wydaje się czymś, co na zawsze niszczy wewnętrzny świat, możliwe jest pełne życie po jej przepracowaniu. Co więcej, niektórzy pacjenci doświadczają zjawiska określanego jako wzrost potraumatyczny – odkrywają w sobie nowe siły, pogłębiają relacje z innymi i zyskują głębsze rozumienie sensu życia.
Leczenie traumy wymaga czasu, odwagi i profesjonalnego wsparcia, ale prowadzi do odzyskania równowagi i otwarcia się na przyszłość. To proces, który uczy, że nawet najtrudniejsze doświadczenia nie muszą definiować człowieka – można się od nich uwolnić i żyć pełnią życia.
Zwracając się do specjalisty pokładasz w nim nadzieję, że pomoże Ci uleczyć traumę. Jeżeli na początku spotkania, ktoś zapewnia Cię, że po pierwszym spotkaniu będziesz wyleczony to już daje dużo do myślenia. W przypadku leczenia traumy tutaj sprawdza się powiedzenie „im dłużej tym lepiej”.